CBD a rak jelita grubego — co mówią badania o kannabinoidach w onkologii

Po diagnozie wiele osób wpisuje w wyszukiwarkę „cbd rak jelita grubego” oraz „olej konopny na raka jelita grubego”. Ten tekst, w oparciu o publikacje z PubMed, porządkuje to, co wynika z badań, i czego wciąż nie wiemy. W temacie CBD a nowotwory jelita grubego dowody są dziś wyłącznie przedkliniczne. Żadne badanie kliniczne nie potwierdza, że olej CBD ani olej konopny leczy raka.

Skąd zainteresowanie tematem „CBD a rak jelita grubego”

Temat „konopie a rak” wraca regularnie, bo kannabinoidy działają na układ endokannabinoidowy, który reguluje proliferację komórek i apoptozę. Na tej podstawie w sieci urosły tezy o oleju CBD jako leku na raka. Mechanizm z probówki jest jednak hipotezą, a nie dowodem skuteczności u pacjentów. Pytanie „CBD a rak jelita grubego” ma sens, o ile szuka rzetelnej odpowiedzi.

W onkologii liczy się hierarchia dowodów: najniżej badania na komórkach, wyżej modele zwierzęce, najwyżej badania kliniczne z udziałem chorych. Rozmowa o konopiach a raku jelita grubego toczy się dziś na dwóch najniższych poziomach. Wyniki tych badań są realne, ale nie przekładają się wprost na terapię nowotworów u chorych. Hasło CBD a nowotwory trzeba więc czytać ostrożnie.

Badania komórkowe i zwierzęce nad CBD a rakiem jelita grubego

Najwięcej danych o oleju CBD i raku jelita grubego pochodzi z badań na komórkach oraz zwierzętach. Takie prace opisują hodowle komórek albo myszy, a nie chorego człowieka. To pierwszy filar tematu CBD a nowotwory.

Badania in vitro nad CBD a komórkami raka jelita grubego

W pracy Romano i wsp., 2014 standaryzowany ekstrakt z konopi o wysokiej zawartości CBD hamował wzrost komórek raka jelita grubego. Dotyczyło to linii DLD-1 i HCT116. Zdrowych komórek jelita przy tym nie uszkadzał, a efekt zależał od receptorów CB1 i CB2. Badanie prowadzono na komórkach w naczyniu, a nie na guzie pacjentów. Nie mówi więc nic o skuteczności oleju CBD u człowieka.

Modele zwierzęce: chemoprewencja w jelicie grubym

W badaniu Aviello i wsp., 2012 CBD zmniejszało liczbę ognisk przedrakowych i polipów u myszy, którym podano rakotwórczy azoksymetan. Mówimy tu o chemoprewencji, czyli zapobieganiu. Istniejącego raka taki efekt nie leczy. Wiele substancji skutecznych u myszy zawodzi u ludzi, dlatego temat konopie a rak wymaga ostrożności.

CBG i CBGA: drugi kierunek badań nad rakiem jelita grubego

Obok kannabidiolu w kontekście raka jelita grubego pojawia się CBG, czyli kannabigerol. To mniej znany kannabinoid, ale w badaniach przedklinicznych CBG dał obiecujące wyniki. Omawiamy go osobno, bo czytelnicy często mylą CBG z kannabidiolem, a oba związki różnią się mechanizmem. Zainteresowanie CBG rośnie głównie przez marketing, nie przez dane kliniczne.

Jak CBG hamuje wzrost komórek raka jelita grubego

W pracy Borrelli i wsp., 2014 CBG jako antagonista kanału TRPM8 hamował wzrost komórek raka jelita grubego. Nasilał też apoptozę i ograniczał rozwój guza u zwierząt. Autorzy piszą, że CBG „powinien być rozważony” w dalszych badaniach nad rakiem jelita grubego. Praca dotyczy jednak modeli przedklinicznych, a słowa autorów są zachętą do kolejnych badań nad CBG, nie rekomendacją terapii. U pacjentów CBG nie ma dowodów klinicznych.

CBGA i odcinek 088 podcastu

CBGA to kwas kannabigerolowy, związek, z którego w roślinie powstają CBG, CBD i THC. O CBG i CBGA rozmawialiśmy w odcinku 088 z lek. Łukaszem Kiragą. Dane o CBG i CBGA wciąż pochodzą z badań komórek i zwierząt. CBG bywa chwalony w reklamach, ale w temacie konopie a rak brakuje dowodów u pacjentów. CBG i kannabidiol badano dotąd tylko przedklinicznie, a CBG nie ma rejestracji w leczeniu nowotworów jelita. Więcej w tekście o CBGA i tym, co mówi nauka.

Olej konopny a leczenie raka jelita grubego: gdzie przebiega granica

Dyskusja o CBD a raku jelita grubego kończy się tam, gdzie zaczyna się realne leczenie. Hasło „olej konopny na raka jelita grubego” sugeruje gotową terapię, której nie ma. Olej konopny na raka jelita grubego bywa przedmiotem badań i stosowany objawowo, ale nie jest leczeniem przyczynowym choroby nowotworowej. Samo przyjmowanie oleju CBD nie cofa guza.

Czego nie wiemy: brak badań klinicznych nad CBD w leczeniu raka

Przeglądy w temacie konopie a rak są zgodne. W przeglądzie Abrams, 2022 autor przypomina o danych przedklinicznych i zapewnieniach w mediach. Mimo nich przeciwnowotworowa użyteczność konopi u pacjentów „pozostaje do przekonującego wykazania”. W pracy Afrin i wsp., 2020 efekty kannabidiolu i innych kannabinoidów opisano w komórkach, również bez klinicznego potwierdzenia. Nie istnieje żadne badanie kliniczne dowodzące, że olej CBD ani olej konopny na raka jelita grubego cofa nowotwór. Na tym polega cały temat CBD a nowotwory.

Najgroźniejszy scenariusz to rezygnacja z operacji, chemioterapii lub radioterapii na rzecz „olejków”. Wybór oleju konopnego na raka jelita grubego zamiast leczenia onkologicznego oznacza utratę szansy na wyleczenie wcześnie wykrytej choroby. Olej CBD wolno traktować jako wsparcie objawowe, w porozumieniu z zespołem leczącym. Przerwanie leczenia nowotworów dla „olejku” bywa tragiczne w skutkach, podobnie jak sięganie po olej CBD na własną rękę. Praktykę integracyjną opisuje onkolog w wywiadzie o marihuanie medycznej w leczeniu nowotworów.

Udokumentowana rola kannabinoidów w onkologii (objawowa)

Jest też druga strona tematu CBD a nowotwory. Kannabinoidów nie stosuje się po to, by zabić raka. Podaje się je objawowo i nigdy zamiast leczenia: by łagodzić objawy choroby oraz skutki terapii nowotworów. Tu istnieją badania kliniczne z udziałem pacjentów, nie tylko hodowle komórek. To najlepiej zbadane zastosowanie kannabinoidów w sporze konopie a rak.

Nudności, wymioty i ból po leczeniu onkologicznym

Przegląd Cochrane Smith i wsp., 2015 wskazuje, że leki na bazie konopi mogą pomagać w opornych nudnościach i wymiotach po chemioterapii. Dowody są jednak niskiej do umiarkowanej jakości, a działania niepożądane częste. W badaniu Portenoy i wsp., 2012 standaryzowany ekstrakt THC/CBD łagodził ból nowotworowy oporny na opioidy. Efekt w analizie wtórnej dotyczył dawek niskich i średnich. W opiece paliatywnej kannabinoidy mają więc swoje miejsce: pomagają na ból, nudności i brak apetytu. O łagodzeniu bólu mówi nasz odcinek 080. Pomocniczo bada się też terpeny konopne a rak jelita grubego. To jednak wczesne badania, więc do stosowania oleju CBD w trakcie terapii podchodź ostrożnie.

Interakcje oleju CBD z lekami onkologicznymi i rozmowa z onkologiem

Stosowanie oleju CBD w trakcie terapii nie pozostaje bez wpływu na leki. Kannabidiol hamuje wątrobowe enzymy cytochromu P450, które metabolizują wiele leków. W badaniu u zdrowych ochotników Bansal i wsp., 2023 ekstrakt z CBD podnosił stężenie leków będących substratami CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A. Analiza Doohan i wsp., 2021 potwierdza, że wiele kannabinoidów koliduje z tymi samymi szlakami. Olej CBD przyjmowany razem z lekami onkologicznymi zmienia więc ich stężenie we krwi. W temacie konopie a rak ten nadzór jest konieczny.

Zanim sięgniesz po olej CBD, porozmawiaj z onkologiem i farmaceutą. Przynieś etykietę produktu, podaj planowane dawkowanie oraz pełną listę przyjmowanych leków. Zapytaj wprost o interakcje z lekami onkologicznymi i o to, czy w temacie konopie a rak masz wskazania objawowe. Poproś o ocenę ryzyka, zanim cokolwiek rozpoczniesz. Nigdy nie zaczynaj stosowania oleju CBD na własną rękę podczas leczenia. Zasady stosowania oleju CBD i jakość produktu omawia przegląd profilu bezpieczeństwa CBD. W temacie CBD a nowotwory rozmowa z lekarzem chroni pacjenta lepiej niż jakikolwiek poradnik o konopiach.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Powiązane materiały

• Terpeny konopne a rak jelita grubego: borneol i guajol
• Marihuana medyczna w leczeniu nowotworów — praktyka onkologa
• CBGA — kwas kannabigerolowy: co mówi nauka
• CBD — profil bezpieczeństwa: przegląd
• Rak piersi a konopie: medycyna integracyjna
• Podcast 088: czy CBGA zmieni rynek konopny?
• Podcast 080: kannabinoid, który walczy z bólem
• Baza badań o konopiach

Źródła naukowe (PubMed / peer-reviewed)

1. Romano B, Borrelli F, Pagano E, et al. Inhibition of colon carcinogenesis by a standardized Cannabis sativa extract with high content of cannabidiol. Phytomedicine. 2014;21(5):631-639. PubMed: 24373545
2. Aviello G, Romano B, Borrelli F, et al. Chemopreventive effect of the non-psychotropic phytocannabinoid cannabidiol on experimental colon cancer. J Mol Med (Berl). 2012;90(8):925-934. PubMed: 22231745
3. Borrelli F, Pagano E, Romano B, et al. Colon carcinogenesis is inhibited by the TRPM8 antagonist cannabigerol, a Cannabis-derived non-psychotropic cannabinoid. Carcinogenesis. 2014;35(12):2787-2797. PubMed: 25269802
4. Smith LA, Azariah F, Lavender VTC, Stoner NS, Bettiol S. Cannabinoids for nausea and vomiting in adults with cancer receiving chemotherapy. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(11):CD009464. PubMed: 26561338
5. Portenoy RK, Ganae-Motan ED, Allende S, et al. Nabiximols for opioid-treated cancer patients with poorly-controlled chronic pain: a randomized, placebo-controlled, graded-dose trial. J Pain. 2012;13(5):438-449. PubMed: 22483680
6. Abrams DI. Cannabis, Cannabinoids and Cannabis-Based Medicines in Cancer Care. Integr Cancer Ther. 2022;21:15347354221081772. PubMed: 35225051
7. Afrin F, Chi M, Eamens AL, et al. Can Hemp Help? Low-THC Cannabis and Non-THC Cannabinoids for the Treatment of Cancer. Cancers (Basel). 2020;12(4):1033. PubMed: 32340151
8. Bansal S, Zamarripa CA, Spindle TR, et al. Evaluation of Cytochrome P450-Mediated Cannabinoid-Drug Interactions in Healthy Adult Participants. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(3):693-703. PubMed: 37313955
9. Doohan PT, Oldfield LD, Arnold JC, Anderson LL. Cannabinoid Interactions with Cytochrome P450 Drug Metabolism: a Full-Spectrum Characterization. AAPS J. 2021;23(4):91. PubMed: 34181150

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani farmaceutą. Decyzje dotyczące terapii onkologicznej zawsze podejmuj z zespołem prowadzącym leczenie.