PODCAST · CBD · ODC. 016
● CBD THC

Konopie okiem chemika Ekspert Michał Karliński „Chemik”

Dzisiejszy temat przeanalizujemy okiem człowieka zawodowo zajmującego się konopiami porozmawiamy o tymJakie są najbardziej popularne technologie ekstrakcji stosowane na skale przemysłową, jakie są ich wady i zaletyJak uzyskać ekstrakt CBD w warunkach domowych w posty i bezpieczny sposóbOmówimy pojęcie chemizmu…

1:04:17 2 marca 2023 Michał Karliński
● Odtwarzacze
SPREAKER EP 016
00:001:04:17
● 00 — Streszczenie

O czym jest ten odcinek.

W odcinku 016 chemik Michał Karliński — dziennikarz radiowy i specjalista od chemizmu konopi — analizuje roślinę konopną z perspektywy laboratoryjnej. Rozmowa zaczyna się od fundamentalnego pytania: czym właściwie są kannabinoidy i dlaczego ich biosynteza zasłużyła sobie na osobną poddziedzinę chemii. Gość krok po kroku prowadzi przez ścieżkę powstawania kannabinoidów w roślinie — od oliwetolu i fosforanu geranylu, przez kwas kannabigerolowy, aż do THC, CBD, CBN i mniej znanego kannabinodionu.

Druga część odcinka poświęcona jest praktyce ekstrakcji. Karliński porównuje metody przemysłowe (CO2 nadkrytyczny, ekstrakcja alkoholowa, izopropanolowa) z węglowodorowymi (hexan, n-pentan) i objaśnia kontrowersje wokół RSO. Tłumaczy klasy toksyczności rozpuszczalników według wytycznych farmaceutycznych, dlaczego CBDA dekarboksyluje już w temperaturze pokojowej, oraz dlaczego do badań klinicznych dąży się do ekstraktów selektywnych — nie pełnospektralnych. Odcinek kończy się praktyczną wskazówką: prosty macerat olejowy w domu, bezpieczny prawnie i wystarczający przy łagodnych zastosowaniach.

● 01 — Czego się dowiesz

5 rzeczy z tej rozmowy.

  1. 01Dzisiejszy temat przeanalizujemy okiem człowieka zawodowo zajmującego się konopiami porozmawiamy o tym
  2. 02Jakie są najbardziej popularne technologie ekstrakcji stosowane na skale przemysłową, jakie są ich wady i zaletyJak uzyskać ekstrakt CBD w warunkach domowych w posty i bezpieczny sposóbOmówimy pojęcie chemizmu konopi
  3. 03Wraz z Gościem dzisiejszego odcinka postaramy się wyjaśnić te kwestie i rozwiać wątpliwości Mój rozmówca to dziennikarz radiowy i chemik z krwi i kości .
  4. 04Człowiek który na konopiach zjadł zęby.
  5. 05Z chemicznego punktu widzenia o sativie i indyce wie wszystko.
● 02 — Najważniejsze wątki

Rozdziały odcinka.

00:00:00 Intro — CBD, izomeryzacja do THC i zapowiedź tematu
00:01:30 Przedstawienie gościa — Michał Karliński, chemik konopny
00:02:30 Czym jest chemizm konopi i dlaczego to osobna poddziedzina
00:03:45 Biosynteza kannabinoidów — oliwetol, fosforan geranylu, CBGA
00:04:30 Od CBGA do THCA, CBDA, CBN i kannabinodionu
00:08:00 Niestabilność CBDA — dekarboksylacja w temperaturze pokojowej
00:08:59 Ester CBDA Mechoulama — rozwiązanie problemu stabilności
00:10:38 Analityka olejków — CBD vs CBDA, HPLC vs GC
00:15:01 Metody ekstrakcji na skalę przemysłową
00:15:29 CO2 nadkrytyczny — instalacja chmielowa w Polsce
00:17:11 Ekstrakcja alkoholowa — Polska, Brazylia, USA
00:17:54 Izopropanol, RSO i mit o jego toksyczności
00:21:07 Hexan i n-pentan — rozpuszczalniki klasy farmaceutycznej
00:25:13 Ekstrakcja gazem do zapalniczek — szansa i zagrożenie
00:26:12 Macerat olejowy — bezpieczna metoda domowa
00:33:38 Dlaczego badania kliniczne wybierają kannabinoidy syntetyczne
● 03 — Najczęstsze pytania

Pytania, które zadajecie.

Pytania z komentarzy, newslettera i wyszukiwarki. Odpowiedzi pochodzą z rozmowy, po redakcji językowej.

Q1 Czym jest chemizm konopi i dlaczego doczekał się statusu osobnej poddziedziny chemii?

Chemizm konopi to badanie przemian chemicznych i biochemicznych zachodzących w roślinie — biosyntezy, izomeryzacji, utleniania, dekarboksylacji oraz technik izolacji i modyfikacji. Wyodrębnił się jako poddziedzina, bo kannabinoidy są bardzo specyficzną grupą związków powstałą z połączenia dwóch zupełnie różnych klas — fenoli i terpenoidów — a ich różnorodność strukturalna oraz wrażliwość na warunki (temperatura, światło, czas) wymaga osobnego aparatu metodologicznego.

Q2 Czy ekstrakt RSO na izopropanolu jest niebezpieczny?

Nie bardziej niż ekstrakt etanolowy, pod warunkiem że izopropanol jest klasy farmaceutycznej lub spożywczej i został prawidłowo odparowany. Izopropanol jest klasyfikowany jako rozpuszczalnik klasy 3 toksyczności (najniższa), tak jak etanol — wytyczne farmaceutyczne dopuszczają do 0,5% pozostałości w produkcie. Problemem jest tylko nieco wyższa temperatura wrzenia (81°C vs 78°C dla etanolu), co podnosi ryzyko, że resztki rozpuszczalnika nie zdążą odparować.

Q3 Dlaczego deklarowana zawartość CBD w olejku rzadko zgadza się z rzeczywistością po kilku tygodniach przechowywania?

Bo CBDA — forma kwasowa obecna w świeżym ekstrakcie — spontanicznie dekarboksyluje do CBD już w temperaturze pokojowej. Wzorce analityczne CBDA wymagają -25°C, a olejki stoją na półkach. Producenci podają więc zwykle sumę CBD + CBDA, bo proporcje między nimi zmieniają się w czasie. Dodatkowo chromatografia gazowa w ogóle nie rozróżnia tych dwóch form — kolumna jest gorąca i wszystko dekarboksyluje już na wejściu; potrzeba HPLC, by zmierzyć osobno.

Q4 Jak zrobić bezpieczny ekstrakt konopny w domu bez wchodzenia w konflikt z prawem?

Najprostsza metoda to macerat olejowy — rozdrobnioną roślinę zalewamy olejem spożywczym (im lżejszy, tym szybsza ekstrakcja) i przechowujemy w ciemnym, ciepłym miejscu minimum 10 dni; im dłużej, tym lepiej, ale nie dłużej niż okres ważności surowca. Macerat będzie uboższy w kannabinoidy niż ekstrakt rozpuszczalnikowy, ale zachowuje aromat rośliny i nadaje się do dodawania do potraw lub stosowania zewnętrznego.

Q5 Dlaczego do badań klinicznych preferuje się kannabinoidy syntetyczne lub bardzo selektywne ekstrakty zamiast pełnospektralnych?

Bo pełnospektralny ekstrakt zawiera kannabinoidy, flawony, terpenoidy, polifenole, kwasy karboksylowe i wiele innych związków — przy obserwowanym efekcie terapeutycznym nie da się rozstrzygnąć, który składnik za niego odpowiada. Selektywny ekstrakt węglowodorowy (hexan, pentan) wypłukuje głównie lipofilowe kannabinoidy i pomija jonowe domieszki, dając lepiej powtarzalny, standaryzowalny materiał — i właśnie dlatego w aptece dostępne są leki z syntetycznym CBD i THC.

Brakuje pytania? Zaproponuj → SCHEMA: FAQPAGE
● 04 — Transkrypcja

Pełna transkrypcja.

Pełna transkrypcja po redakcji językowej

00:00:00 Intro — CBD, izomeryzacja do THC i zapowiedź tematu

Tomasz Ołubczyński: Część CBD w naszym organizmie jest również izomeryzowana do THC. Zatem każdy konsument CBD potencjalnie powinien być aresztowany i zamknięty jako fabryka THC. Dzisiejszy temat przeanalizujemy okiem człowieka zawodowo zajmującego się konopiami. Porozmawiamy o tym, jakie są najbardziej popularne technologie ekstrakcji stosowane na skalę przemysłową. Jakie są ich wady i zalety? Jak uzyskać ekstrakt CBD w warunkach domowych w prosty i bezpieczny sposób? Omówimy pojęcie chemizmu konopi. Wraz z gościem dzisiejszego odcinka postaramy się wyjaśnić tę kwestię i rozwijać wątpliwości.

Mój rozmówca to dziennikarz radiowy i chemik z krwi i kości. Człowiek, który na konopiach zjadł zęby i z chemicznego punktu widzenia o satywie i indyce wie wszystko. Kochani, dzisiejszym gościem jest Michał Karliński. Znany szerzej jako chemik, a odcinek ma charakter informacyjny. Ja nazywam się Tomasz Ołubczyński. Jestem dyplomowanym terapeutą konopnym i witam Cię w kolejnym odcinku podcastu Rozmowy Konopne. Zaczynamy! Dzień dobry, Michale. Dzień dobry, Tomku. Określasz siebie jako chemika. Jesteś myślą, mową i całym ciałem m.in. w kwestii cheminizmu konopi. Czym zatem jest cheminizm konopi?

00:01:30 Przedstawienie gościa — Michał Karliński, chemik konopny

Michał Karliński: Cóż, należałoby zastanowić się, co jest takiego specyficznego w tych konopiach, że one powodowały tak jakby, przynajmniej w moim odczuciu, konieczność powstania nowej poddziedziny chemicznej. O ile np. przemiany związane np. z wytwarzaniem przez mikroorganizmy, antybiotyków, nie są już dla świata nauki niczym dziwnym. Wiemy, które grzyby, które bakterie wytwarzają, które antybiotyki. I wiemy, jak możemy wpływać poprzez odpowiednią stymulację wzrostu poszczególnych szczepów, jak możemy wpływać na kształt cząsteczki danego antybiotyku.

Tymczasem w przypadku konopi, co sprawiło, że jest to taka osobna rodzina surowców chemicznych, bo tak bym to postrzegał.

00:02:30 Czym jest chemizm konopi i dlaczego to osobna poddziedzina

Michał Karliński: Mianowicie chodzi o bardzo specyficzną grupę związków, jaką nazwano kannabinoidami. Czym są te kannabinoidy? Czy coś podobnego w świecie roślin, w świecie zwierząt może występować, występuje lub może kiedyś odkryjemy? Najprawdopodobniej tak, może występować. Czy odkryjemy? No, zobaczymy. A co jest takiego specyficznego w tych kannabinoidach? Czym są te kannabinoidy? Kannabinoidy to jest produkt ta jakby kondensacji, sprzężenia, połączenia się dwóch odrębnych grup związków. Jedną z tych grup są fenole.

Tutaj hasło polifenole jest dla miłośników magii roślin czymś takim fajnym, z jednej strony, z drugiej strony tajemniczym temat studnia. Ale z drugiej strony są jeszcze związki, o których mówimy terpeny, terpenoidy. Te związki w momencie, gdy zostały umiejętnie połączone, a konkretnie jeden z konkretnych tych związków fenolowych, oliwetol,

00:03:45 Biosynteza kannabinoidów — oliwetol, fosforan geranylu, CBGA

Michał Karliński: został połączony z źródłem ogona takiego powiedzmy geranylowego, chodzi tutaj o fosforan geranylu, otrzymaliśmy kannabigerol. Kannabigerol w świecie roślin stał się tak jakby prekursorem dalszych kannabinoidów. Na przykład izomeryzacja, jest to myślę, że fajny temat na kolejną audycję, kannabigerolu, a właściwie kwasu kanabigerolowego, który jest właściwie produktem biosyntezy w roślinie, doprowadza do powstania kwasu kanabichromenowego, te składniki poddane dekarboksylacji pod wpływem czasu, temperatury, prowadzą do powstania kannabichromenu i kannabigerolu.

00:04:30 Od CBGA do THCA, CBDA, CBN i kannabinodionu

Michał Karliński: Z drugiej strony, gdybyśmy poddali działaniu enzymów ten kwas kannabigerolowy, które jednocześnie mają zdolność do utleniania, okazałoby się, że jednocześnie otrzymamy kwas tetrahydrokanabidolowy delta-9, jak i otrzymamy kwas kannabidiolowy. Czyli można powiedzieć, zarówno to, o czym miłośnicy olejków konotnych często mówią, czyli THC, CBD, to właściwie te dwa związki wwodzą się również z fosforanu geranylu, a później konkretnie z kwasu kanabigerolowego. Dalej, utleniając na przykład THC, otrzymamy kannabinol.

Czyli CBN jest produktem degradacji kannabinoli, ale co się na przykład stanie, gdy utlenimy CBD? Gdy utlenimy CBD, otrzymamy kanabinodion, który jest póki co mało popularny w literaturze, ale już został też wykryty w świecie roślinnym. Więc myślę, że będzie to w przyszłości temat bardzo badany. Czym zatem jest chemizm konoki? Jest po prostu przyjrzeniem się wszelkim przemianom, zarówno od strony chemicznej, jak i biochemicznej, które zachodzą w tej roślinie.

Na przykład próby odtworzenia syntezy kannabinoidów, konkretnie tutaj chodzi o syntezę THC przez Rafaela Mekulama, doprowadziło do stwierdzenia obecności kannabinoidów, które w rzeczywistości w naturze nie występują. Tutaj byłoby trzeba się właśnie zagłębić w ten chemizm konoki, żeby wytłumaczyć, o co konkretnie chodzi. Oliwetol ma jakby dwie równorzędne grupy hydroksylowe, które mogą ulec tej cyklizacji, tej izomeryzacji. I w zależności od tego, czy jedna, czy druga grupa zostanie połączona, zamknięta w pierścień, to mamy do czynienia, albo z THC, albo z izo-THC.

Izo-THC w produktach naturalnych nie będzie występowało. Więc ogólnie wszystkie zagadnienia związane z przemianami chemicznymi, z przemianami biochemicznymi, z możliwością izolacji, oczyszczania, modyfikacji chemicznej, to jest właśnie ten chemizm konopny. Tutaj, na co warto zwrócić uwagę, wspomniany już Rafael Mekulam, niedawno publikował ciekawe osiągnięcie, mianowicie problemem na przykład niektórych rodzajów terapii z zastosowaniem kwasu kanabidiolowego był problem z przechowywaniem tego kwasu.

Wzorce na przykład analityczne wymagają przechowywania w bardzo niskich temperaturach typu -25 stopni i niższych. I to przez okres na przykład 3 miesięcy, gdyż po tym czasie nie jest gwarantowane, że to jest przechowywana, wzorcowa zawartość tego związku w wzorcu analitycznym.

00:08:00 Niestabilność CBDA — dekarboksylacja w temperaturze pokojowej

Michał Karliński: Więc samo przechowywanie CBDA, już sama myśl o przechowywaniu CBDA sprawia, że ten związek dekarboksyluje. Niektórzy przetwórcy konopni twierdzą, że aby zdekarboksylować ekstrakt konopny należy go ogrzać do 120 stopni. Nieprawda. Dekarboksylacja następuje szybko, ale dekarboksylacja następuje właściwie w każdej nam tutaj osiągalnej temperaturze. I to jest również temat konopny. A z racji, że właśnie kwas kannabidiolowy był ciekawy z jakiegoś tam medycznego punktu widzenia, istotne było to, jak sprawić, by ten związek był dopiero dostępny na przykład w momencie interakcji z komórką.

W organizmie.

00:08:59 Ester CBDA Mechoulama — rozwiązanie problemu stabilności

Michał Karliński: Mianowicie nie zastosował Mekulam tutaj CBDA, a związek będący jego estrem. Grupę karboksylową poddał estryfikacji, uzyskując związek o, nie pamiętam jakim, kryptonimie literowo-cyfrowym, który okazał się być stabilny zarówno w warunkach przechowywania, jak i w trakcie potencjalnych badań klinicznych. Są to produkty, które zawierają CBDA, ekstrakty olejowe, które zawierają CBDA w swoim składzie. Następuje w nich proces dekarboksylacji, bez względu na to, w jakiej temperaturze będzie przechowywany, tak? Jeżeli nie będzie to poniżej minus 20, tak? Tak, należy zakładać.

Przynajmniej takie są zalecenia dotyczące przechowywania wzorców analitycznych, że w temperaturze minus 25 stopni bodajże. Myślę, że przechowywanie w suchym lodzie gwarantowałoby, większą stabilność, ale mało kto w domu, czy załóżmy w zwykłej przychodni trzyma sobie suchy lód. No właśnie. No to jest ciekawe, jak zachowuje się na przestrzeni jakiegoś tam okresu czasu CBDA w ekstrakcie.

Ja myślę, że warto by było zrobić takie badanie dotyczące zawartości po wyprodukowaniu i powiedzmy w temperaturze pokojowej powiedzmy, nie wiem, 20 stopni czy 25 stopni i sprawdzeniu po kilku dniach procentowej zawartości, prawda?

00:10:38 Analityka olejków — CBD vs CBDA, HPLC vs GC

Michał Karliński: Znaczy, no ogólnie, wszelcy producenci produktów konopnych, jeżeli szczycą się posiadaniem świadectw analitycznych, twierdzą, że to, co jest podawane, to jest albo podawana zawartość CBD, albo jest to zawartość CBDA. Jest to suma zawartości CBD i CBDA, gdyż w momencie wykonywania analizy, załóżmy, mieliśmy 10% CBDA i zaledwie 3% CBD, a tu nagle okazuje się, że tego CBD mamy prawie, no nie wiem, 8%, a CBDA tylko 3 z hakiem. Trzeba jednak być tego świadomym, że CBDA w produktach typu właśnie... Tak, tak, tak. Nie sądzę.

Kwestia zarówno tego, w jakich warunkach jest wprowadzona ekstrakcja oraz warunków, w jakich później ten ekstrakt jest zatężany z alkoholu. Im wyższa temperatura, tym, wiadomo, silniejsza dekarboksylacja, a mało kto dysponuje możliwościami zatężania, załóżmy, w niskich temperaturach, typu jakieś wyparki próżniowe czy coś w tym stylu. Ja myślę, że to jest ciekawe pytanie, do którego...

Czegoś z labów, no jest w ostatnim czasie dosyć duże zainteresowanie akurat CBDA, no jeżeli faktycznie ten proces dekarboksylacji następuje bez względu na to, czy bez względu na to, w jakiej temperaturze go przechowujemy, mówię o temperaturze pokojowej, może mieć to duży wpływ na jego właściwości. Okej, dobra, czyli wiemy, czym jest chemizm konopi. W momencie, gdy chcemy mieć informacje odnośnie tego, ile jest CBD i ile jest CBDA, to musimy być świadomi, jaką metodą analityczną możemy to oznaczyć.

W momencie, gdy stosujemy chromatografię gazową, to niestety jako wynik od razu uzyskujemy sumę CBD i CBDA, gdyż w momencie samego już chociażby kontaktu z... Rozgrzaną kolumną następuje dekarboksylacja. Okej. Więc tutaj jedynie wchodziłaby w grę chromatografia typu HPLC, UHPLC i tak dalej, czyli wszelkie wariacje na temat chromatografii ciepłowej. Okej. Tutaj jeszcze, czy trzeba robić badania. Moim zdaniem warto zrobić te badania, ale też te informacje już dotyczące niestabilności CBDA w warunkach przechowywania były robione.

Jeżeli ktoś deklaruje na wzorcu analitycznym konieczność przechowywania próbki w takich, a nie innych warunkach przez niedłuższy czas niż taki, to musi mieć to potwierdzone tak zwanymi badaniami stabilności. I takie badania wiem, że też, jak kiedyś przeglądałem w literaturze, trafiłem. Tak, okej. Ja do tej pory nie spotkałem się z żadną z informacji, jeżeli chodzi o dane producentów, jak przechowywać. A to już inna sprawa. To znaczy producenci tego typu rzeczy przeprowadzają badania stabilności. Czy dla produktu typu olejki, na przykład CBD, takie badanie stabilności jest wymagane?

Obawiam się, że niestety nie, że badanie stabilności dotyczy produktów leczniczych, a olejki CBD jako takie nie są. No dokładnie. No dobrze, no to mamy tutaj kolejny wątek, który należałoby zgłębić. Świetnie. Idźmy dalej. Dobra.

00:15:01 Metody ekstrakcji na skalę przemysłową

Michał Karliński: Powiedz mi, jakie rodzaje ekstrakcji konopni stosowane są na skalę przemysłową? No to tutaj należałoby się zastanowić. Te najbardziej popularne, przepraszam. Tak, tak. Te najbardziej popularne. Tutaj należałoby się zastanowić, co rozumiemy pod pojęciem skala przemysłowa. Czy mówimy o ilościach typu, na przykład tony, czy tam setki ton. Czy mówimy o ilościach kilogramowych. Powiedzmy o dziesiątkach, setkach gramów.

00:15:29 CO2 nadkrytyczny — instalacja chmielowa w Polsce

Michał Karliński: Myślę, że taką najbardziej właśnie podatną na skalę wielkotonarzową produkcję jest instalacja do ekstrakcji nadkrytycznym dwutlenkiem węgla. Taka instalacja jedna w Polsce potężna istnieje i ona jest wykorzystywana głównie do ekstrakcji chmielu. Niestety, by na niej sensownie podejść do ekstrakcji... Na przykład konopi. Sprawa nie jest łatwa, bo tutaj z jednej strony są uwarunkowania ochrony patentowej. Z drugiej strony możliwości technologiczne i dyspozycyjność sprzętu wszak. Jest on przeznaczony jednak do przetwórstwa chmielowego niekotnego.

Natomiast na mniejszą skalę wiadomo, jak można uzyskać metodą ekstrakcji nadkrytycznego. Niestety, by podjąć instalację do ekstrakcji nadkrytycznym dwutlenkiem węgla. Materiał pozbawiony, bądź przynajmniej z zawartością THC znacznie zredukowaną, niż to by wyglądało z proporcji CBD do THC lub odwrotnie, którą możemy znaleźć w roślinie. Tu na przykład, by te proporcje w jakikolwiek sposób zmieniać, należałoby modyfikować, bawiąc się w mieszanku. Przez rozbudowanie różnego rodzaju rozpuszczalników. Nie jest to łatwe, jest to, myślę, że potężny kawał pracy. Jest to oczywiście wykonalne.

Ale czy w najbliższym czasie się tego możemy spodziewać, nie wiem.

00:17:11 Ekstrakcja alkoholowa — Polska, Brazylia, USA

Michał Karliński: Inne metody ekstrakcji, najbardziej popularne ze względu przynajmniej na, nie wiem, położenie geograficzne. Polska, Brazylia. Myślę, że to są kraje, gdzie najbardziej popularną ekstrakcją będą metody ekstrakcji. Myślę, że to są kraje, gdzie najbardziej popularną ekstrakcją jest ekstrakcja alkoholowa. Polska z tego względu, że alkohol niestety jest tradycyjnie naszą używką narodową. Brazylia z racji, że alkohol etylowy jest tam najtańszym możliwym rozpuszczalnikiem, który tam również jest stosowany jako paliwo w silnikach benzynowych. Stany Zjednoczone. Z racji tam obwarowań dotyczących etanolu.

00:17:54 Izopropanol, RSO i mit o jego toksyczności

Michał Karliński: Do ekstrakcji w Stanach Zjednoczonych najbardziej popularnym stał się izopropanol. Coś, co dało początek zainteresowania takiego bardziej masowego leczeniem ekstraktami konopnymi, czyli tzw. ekstrakt RSO. Ogólnie był to ekstrakt na alkoholu izopropylowym. Spotkałem się na jednym z forum. Było wielu osób z pytaniem, czy np. bezpieczne jest stosowanie izopropanolu. Ludzie przestrzegali, że izopropanol jest trucizną. Pamiętajmy, wszystko jest trucizną, bo kwestia tutaj tylko dawki. Natomiast odnośnie toksyczności. Alkohol izopropylowy i etylowy.

Gdybyśmy próbowali, tak jak to tradycyjnie Polak, wypić tyle samo alkoholu izopropylowego, to by nas skończyć źle, np. śpiączką ketonową. Wszak produktem metabolizmu izopropanolu jest aceton. Natomiast czy w produkcie typu ekstrakt stanowi to takie samo zagrożenie, czy nie? Jest niestety albo na szczęście zagrożenie porównywalne z tym, jakie mamy w przypadku stosowania alkoholu. Przy założeniu, że zarówno alkohol etylowy, jak i izopropylowy, jest alkoholem wiarygodnym. Najlepiej dopuszczonym po prostu do zastosowań albo spożywczych, albo farmaceutycznych.

I tutaj, czy nie będzie problemu, że izopropanol nie odparuje. To kwestia, jak odparowujemy. Temperatura wrzenia alkoholu etylowego tam około 78-79 stopni. Izopropylowego około 81 stopni. To jest naprawdę duża różnica, jeśli chodzi o ryzyko pozostawienia alkoholu jednego lub drugiego w produkcie. Jeszcze dodam tutaj, że są takie wytyczne dotyczące dopuszczalnego poziomu zawartości poszczególnych rozpuszczalników organicznych w produktach farmaceutycznych. I według takich wytycznych alkohol izopropylowy, zostały sklasyfikowane jako trzecia klasa toksyczności, czyli najniższa klasa toksyczności.

W produkcie przeznaczonym dla lecznictwa może być do 0,5% rozpuszczalnika klasy trzeciej. Innym rozpuszczalnikiem, który z kolei ja bardzo preferuję, i to nie z racji możliwości, ze względu na tradycję narodową czy dostępność, preferuję stosowanie, tak jak tutaj akurat stosował

00:21:07 Hexan i n-pentan — rozpuszczalniki klasy farmaceutycznej

Michał Karliński: znowu na etapie badawczym Mekulam, Hexan. Hexan wymaga troszeczkę większego doświadczenia w pracy, gdyż jest to rozpuszczalnik drugiej klasy toksyczności, ale z kolei ryzyko pozostawienia, Hexanu w ekstrakcie jest przynajmniej w przypadku metody umiejętnego odparowywania dużo mniejsze niż pozostawienia alkoholu. Hexan jest drugiej klasy toksyczności, ale jest rozpuszczalnik węglowodorowy o niższej temperaturze wrzenia, mianowicie n-pentan. I co jest ciekawego, n-pentan to jest znowu trzecia klasa toksyczności, a więc jak izopropanol i etanol.

No dodam jeszcze aceton, octan, etylu tak dla wiadomości, żeby wiedzieć jakiej klasy to są, jakiego rodzaju rozpuszczalniki. I co jest ciekawego z n-pentanem, ten rozpuszczalnik już na etapie ekstrakcji powoduje najmniejszą degradację, najmniejszy rozkład właśnie form kwasowych. Stąd z ekstrakcji pentanowych w takich warunkach domowych możemy uzyskać ekstrakt najbardziej zasobny w CBDA, THCA, CBGA i tak dalej. Na co warto zwrócić uwagę?

No oczywiście, że ma być to odpowiednia klasa czystości, nie może być to produkt techniczny, bo tam może być również zanieczyszczenie węglowodorami aromatycznymi, a te potrafią być zaliczane do pierwszej klasy toksyczności jak benzen, a więc do klasy takiej, w której to rozpuszczalniki nie mają prawa być stosowane w tego typu przetwórstwie. I to jest właśnie sprawa też, która będzie poruszona już później na etapie bezpieczeństwa ekstraktu. I dlaczego ja preferuję jako właśnie rozpuszczalnik pentanhexan?

Z tego względu, że z racji, że jest to rozpuszczalnik typowo lipofilowy, wypłukuje on typowo lipofilowe składniki, a więc ekstrakt jest zubożony w materiał, który ma tam charakter jonowy, tak jak już tego typu związki byłby w stanie wypłukać alkohol, czy związki typu chociażby polifenole, typu kwasy karboksylowe, czy inne związki tlenowe, małocząsteczkowe, które w węglowodorach mają bardzo ograniczoną rozpuszczalność. Natomiast jest to ekstrakt bardziej przeznaczony pod łatwiejszą standaryzację na przykład chociażby na etapie potencjalnych badań klinicznych.

Nie musimy rozważać wpływu, czy tutaj to, że nastąpiła odpowiedź na stosowaną terapię, to jest efekt stosowania flawonów, czy to może efekt placebo, czy efekt kannabinoidów, czy terpenów, terpenoidów, czy jakiś inny. W momencie, im mamy bardziej złożony ekstrakt, czyli to, na czym by z kolei bardziej tzw. magiczna medycyna chciała polegać, no to tutaj przewidywalność efektu terapii takim ekstraktem jest mniejsza. Stąd należy stosować, w moim odczuciu, metody ekstrakcji bardziej selektywne. Teraz kwestia taka, czy na przykład bawiąc się w ekstrakcję, możemy na przykład wejść w konflikt z prawem.

Robi się ciekawie? Jeszcze warto wspomnieć o takiej metodzie ekstrakcji, która wydaje się najbardziej taka szalona.

00:25:13 Ekstrakcja gazem do zapalniczek — szansa i zagrożenie

Michał Karliński: Ekstrakcja gazem do zapalniczek. Przepłukiwanie gazem, a właściwie jeszcze nie gazem, a cieczą, która momentalnie po prostu w danych warunkach temperatury i ciśnienia się zamienia w gaz, daje ekstrakt najbardziej zasobny oczywiście w formy kwasowe, o najbardziej przyjaznym aromacie, z tego względu, że w trakcie tej ekstrakcji nie zdążą się porozpuszczać jeszcze w płynnym gazie inne składniki. Tyle, że no tutaj kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Należałoby wspomnieć o takiej najbardziej, prostej metodzie ekstrakcji, która nie sprawi, że wejdziemy w jakikolwiek konflikt z prawem, która z kolei może zapewnić nam najbardziej taki zbliżony pod względem smaku, aromatu produkt do rośliny.

00:26:12 Macerat olejowy — bezpieczna metoda domowa

Michał Karliński: Po prostu musielibyśmy daną roślinę macerować w danym oleju, który najbardziej nam smakuje spożywczym. Im dłużej, tym lepiej. I taki macerat oczywiście, będzie bardzo ubogi we wszelkie składniki. Bardziej ubogi oczywiście niż roślina. Jeżeli mamy problem na przykład z przyjmowaniem w postaci olejków, w postaci waporyzacji, no to co nam pozostaje? Możemy sobie zrobić macerat w postaci bardziej rozcieńczonej, dodawać do sałatek czy w podobny sposób. Okej, dobra. To ja się jeszcze przystopuję.

Pytanie, jak długo powinniśmy macerować susz w oleju spożywczym, żeby uzyskać minimalny jakby poziom substancji w tym oleju? Czyli jaki minimalny okres macerat powinien stać, żeby był wartościowy? Żeby maksymalną ilość uzyskać. No maksymalną lub minimalną. Takie powiedzmy minimum, nie wiem, x dni, maximum x dni. A, drodzy. No tutaj znowu.

Nie mam doświadczenia z maceracją z tego względu, że na ogół, jak bawię się w przygotowywanie oliw aromatycznych do doprawiania sobie dań, to na ogół to było tak, że w momencie, gdy był sezon ziołowy, na przykład na rozmaryn, to się brało, zbierało gałązki, wrzucało do butelki tutaj na ogół z oliwą i zostawiało to na moment, w którym już było po sezonie, zniszczona zima czy tam wczesna wiosna. Więc no to była sprawa kilku miesięcy, pół roku. Czyli raczej... Im dłużej, tym lepiej. No dobra, ale to jest kwestia, raczej kwestia miesięcy, a nie kwestia dni lub tygodni, tak? Inaczej.

Jest to kwestia tego, na przykład jak stosujemy olej. Im stosujemy lżejszy olej, tym szybciej uzyskamy. Pożądany efekt. Im cięższy olej, tym efekt będzie trudniejszy do uzyskania. Aby przyspieszyć, możemy trzymać to na przykład w pomieszczeniu nieco cieplejszym, takim na przykład w ciepłej komórce, gdzie słoneczko w ciągu dnia operuje jest trzydzieści parę stopni. Tu warto zwrócić uwagę, że z racji, że materiały, które chcemy, by przedostały się do naszego tłuszczu spożywczego, są raczej... wrażliwe na światło, to lepiej to moim zdaniem przechowywać w zacienionym lub ciemnym miejscu.

I jak tam któraś z Pań doktor się wypowiadała, specjalistek od kremów na bazie maceratów roślinnych, to twierdziła, że taka maceracja minimum dziesięciodniowa powinna już dawać efekt pożądany. Ale też była zdania: im dłużej, tym lepiej. Jeżeli mamy jakąkolwiek deklarację od kogokolwiek produkującego zioła, jaki deklaruje okres ważności, to należy macerować nie dłużej niż okres ważności. No tyle. Ojoj, no to już jestem ciekaw. Już sam sprawdzę etykiety. Jeszcze jedna rzecz, o której nie powiedzieliśmy na samym początku. To jest jakby wyjaśnienie dla...

Tak obrazowo trzeba przedstawić naszym słuchaczom informację o tym, dlaczego w ekstremistycznym... ...ekstrakcji stosuje się różne technologie. Nie powiedzieliśmy o tym, że ekstrakcja to jest tak naprawdę wyciągnięcie z rośliny substancji i do tej ekstrakcji potrzebujemy rozpuszczalnik. I tym się różnią te procesy technologiczne, ponieważ zastosowany tak naprawdę jest inny rozpuszczalnik do tego procesu, tak? Tak, tak. Ok. Oczywiście rozpuszczalnik musi być odpowiednio dobrany w zależności od tego, co z danego materiału chcemy wydobyć.

Bo jeżeli na przykład byśmy chcieli mieć materiał bogaty w lekkie cukry glikozydy konopne, to wystarczyłoby zrobić w ekstrakcie macerację wodną i mielibyśmy materiał niemalże wolny od kannabinoidów, będący ekstraktem. Tak, żeby nie brzmiało to zbyt groźnie. Każdy w domu ekstrakcję robi. Przyrządzenie zupy, przyrządzenie herbaty, zaparzenie kawy, to nie jest nic innego jak ekstrakcja. Ok. Tutaj oczywiście należy dobrać taki rozpuszczalnik, jak już wspomniałem, który wypłukuje to, co nas interesuje.

A do wypłukiwania kannabinoidów konieczne jest zastosowanie rozpuszczalnika organicznego, który jest w stanie po prostu to w sobie rozpuścić. I tutaj można kierować się na zasadzie rozpuszczania przez... że podobne rozpuszcza podobne, a więc należałoby się kierować tu. Albo popularnością budowy cząsteczki, albo tak zwaną lipofilowością. Ok. I tutaj ja lubię bazować na podstawie lipofilowości. Mówiliśmy już o popularnych formach ekstrakcji. Która z tych form, twoim zdaniem, jest najbardziej optymalna, czyli pozostawia w ekstrakcie najwięcej związków roślinnych działających prozdrowotnie?

Co znaczy działa prozdrowotnie? Czy oczekujemy efektu takiego profilaktycznego, czy oczekujemy efektu terapeutycznego? To jest jedna rzecz, na którą należałoby się zastanowić. To jest druga rzecz, która jest istotna. Co w roślinie jest takiego, co miałoby wywołać ten efekt zdrowotny? Już wcześniej tam wspominałem o tym, że w momencie, gdy z rośliny wydobędziemy najwięcej rzeczy, jak możemy wydobyć, czyli właściwie pozostawimy... Masę taką mineralno-polimerową, czyli tam cukry, polifenole, czy tam ligniny i tak dalej i tak dalej, jako biomasa nieekstrahowalna i ekstrakt.

Czy tutaj możemy mówić o jakiejkolwiek standaryzacji pod względem na przykład zastosowania? Bo jeżeli nastawiamy się na izolację pod kątem pelabinoidów i jednocześnie tracimy troszeczkę zainteresowanie stężeniem w prozdrowie, to mamy zbyt dużo związków flawonowych. Z drugiej strony, gdybyśmy byli zainteresowani związkami flawonowymi, to wtedy pozostawiamy ekstrakcie na przykład kannabinoidy. Ale w momencie, gdy robimy ekstrakcję alkoholową, wydobywamy jedno i drugie.

Tyle, że w momencie, gdy chcemy na przykład przeprowadzić badania kliniczne, by stwierdzić jaki efekt, co, kiedy, to mamy zbyt dużo niewiadomych w przypadku zbyt szerokiego spektrum, jeśli chodzi o różnego rodzaju kategorie związków chemicznych zawarte w ekstrakcie. I ich proporcje. Stąd najpewniejsze w stosowaniach typu medycznego.

00:33:38 Dlaczego badania kliniczne wybierają kannabinoidy syntetyczne

Michał Karliński: I stąd w badaniach klinicznych dąży się do stosowania raczej kannabinoidów uzyskanych drogą syntetyczną. Tak, mamy nawet dostępny taki jeden lek w aptece, który zawiera CBD i THC. Tak, są to po prostu substancje syntetyczne. Ok, czyli mam rozumieć, że jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to raczej forma alkoholowa, tak? Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w ekstrakty jak najbardziej ubogie w inne grupy składników. Ok. Jeśli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok. Jeżeli chodzi o zastosowanie terapeutyczne, to ja bym starał się celować raczej w inne grupy składników. Ok.

16 ROZDZIAŁÓW
● 05 — Źródła

Badania i publikacje.

Zastrzeżenie

Materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej, farmaceutycznej ani prawnej i nie zastępuje konsultacji z odpowiednim specjalistą. Doświadczenia opisane w rozmowie są indywidualne i nie powinny być traktowane jako rekomendacja.