Endometrioza to choroba, która u wielu kobiet pozostaje nierozpoznana przez lata, mimo że jej objawy są bardzo dokuczliwe i znacząco obniżają jakość życia. W przypadku dr Marleny Kaźmierskiej pierwsze symptomy pojawiły się już w wieku 15 lat, jednak diagnoza została postawiona dopiero po dziewięciu latach.

Choroba wpłynęła na wszystkie aspekty jej życia – od edukacji, przez karierę zawodową, po codzienne funkcjonowanie. Przez lata walczyła o skuteczne leczenie i odpowiednie podejście lekarzy do jej dolegliwości. Dziś, jako doktor nauk społecznych, wykładowczyni akademicka i aktywistka, poświęca się badaniom nad wpływem endometriozy na życie kobiet oraz działa na rzecz zwiększenia świadomości społecznej na temat tej choroby.

Jakie objawy wskazują na endometriozę?

• Bolesne i obfite miesiączki.
• Silny ból brzucha, promieniujący do dolnej części pleców.
• Problemy trawienne i bóle podczas wypróżniania.
• Trudności w zajściu w ciążę.
• Przewlekłe zmęczenie i osłabienie organizmu.
• Pojawianie się ognisk endometriozy w różnych narządach.

Diagnoza endometriozy – wieloletnia walka o prawdę

Pierwsze objawy pojawiły się u dr Kaźmierskiej wraz z pierwszą miesiączką. Były one wyjątkowo bolesne, obfite i długotrwałe. Mimo stosowania standardowych leków przeciwbólowych, takich jak ibuprofen czy paracetamol, nie odczuwała ulgi. Dopiero silniejsze środki, takie jak ketoprofen, pomagały, choć w niewielkim stopniu, jednak konieczne były częste wizyty na pogotowiu ratunkowym.

Regularne wizyty u ginekologów nie przynosiły rezultatów. Lekarze wdrażali standardowe leczenie hormonalne, ale nikt przez dziewięć lat nie postawił jednoznacznej diagnozy. Dopiero w wieku 24 lat, po pierwszej operacji, uzyskano histopatologiczne potwierdzenie endometriozy.

Okazało się, że choroba zaatakowała nie tylko narządy rodne, ale również jelita i otrzewną, co dodatkowo utrudniało codzienne funkcjonowanie.

Przyczyny endometriozy – co wywołuje chorobę?

Dokładne przyczyny endometriozy nie są w pełni znane, ale naukowcy wskazują na kilka czynników ryzyka. Należą do nich:

• Nieprawidłowy przepływ krwi menstruacyjnej, który powoduje osadzanie się komórek endometrium poza macicą.
• Genetyczna predyspozycja – choroby układu rozrodczego częściej występują w rodzinach obciążonych endometriozą.
• Problemy z układem odpornościowym, który nie usuwa nieprawidłowych komórek.
• Zmiany hormonalne prowadzące do nadmiernej produkcji estrogenu.

Wpływ endometriozy na życie edukacyjne i zawodowe

Endometrioza wpłynęła na wszystkie aspekty życia dr Kaźmierskiej, w tym na edukację i karierę zawodową.

Szkoła i studia

W okresie szkolnym długie i bolesne miesiączki powodowały częste nieobecności, co negatywnie odbijało się na ocenach. Zdarzało się, że nie mogła uczestniczyć w zajęciach przez kilka dni w miesiącu, co wpływało na jej wyniki w nauce.

Podczas wyboru studiów zdecydowała się na tryb zaoczny, ponieważ umożliwiał on dostosowanie planu zajęć do cyklu menstruacyjnego i chwil lepszego samopoczucia.

Wybór zawodu

Decyzja o wyborze pedagogiki wczesnoszkolnej i przedszkolnej również była podyktowana chorobą. Świadomie wybrała zawód, który oferował większą elastyczność czasową. Wiedziała, że jako nauczycielka będzie mogła korzystać z przerw wakacyjnych i ferii, co pozwalało na regenerację organizmu.

Mimo tych dostosowań, choroba zmusiła ją do przerwania pracy jako opiekunka dziecięca. Konieczna była poważna operacja, która wstrzymała jej plany na rok. Wpłynęło to także na jej dalszą edukację – początkowo musiała odłożyć rozpoczęcie doktoratu.

Najtrudniejszy okres choroby – dolegliwości bólowe i komplikacje zdrowotne

Najcięższy epizod choroby nastąpił 29 lutego 2016 roku. Dr Kaźmierska straciła przytomność z powodu silnego bólu i została zabrana karetką do szpitala.

Od tego momentu stan zdrowia pogorszył się dramatycznie – kolejne 14 miesięcy spędziła praktycznie w łóżku, wymagając ciągłej opieki bliskich. Codzienne funkcjonowanie stało się niemożliwe.

Była całkowicie zależna od innych – wymagała stałej obecności kogoś z rodziny przez 24 godziny na dobę. Silne bóle i inne objawy endometriozy sprawiły, że nie mogła wykonywać nawet najprostszych czynności.

Dopiero w lipcu 2017 roku przeszła kolejną operację, która przyniosła znaczną ulgę. W tym czasie trafiła również do poradni leczenia bólu, gdzie po raz pierwszy zaproponowano jej terapię konopiami medycznymi.

Skutki zdrowotne zaawansowanej endometriozy

• Utrata mobilności i konieczność korzystania z pomocy bliskich.
• Problemy ze snem spowodowane przewlekłym bólem.
• Ataki bólu prowadzące do utraty przytomności.
• Wpływ choroby na zdrowie psychiczne, w tym stany depresyjne.
• Problemy z zajściem w ciążę, a w niektórych przypadkach także niepłodność.

Metody leczenia endometriozy – rola badań i terapii

Przed zastosowaniem terapii konopiami, dr Kaźmierska przeszła przez różne formy leczenia hormonalnego:

• Leki antykoncepcyjne jedno- i dwuskładnikowe
• Progesteron
• Diagonest

Jednak mimo stosowania tych środków, choroba nadal postępowała. Miesiączki wydłużyły się do dwóch tygodni, a objawy ze strony układu moczowego i pokarmowego znacznie się nasiliły.

Największym problemem były ataki bólowe, które trwały po kilkanaście, a czasem nawet kilkadziesiąt godzin. W skrajnych przypadkach sięgała po opioidy, takie jak morfina, jednak ich działanie było ograniczone – zamiast łagodzić ból, powodowały otępienie i wyłączenie świadomości.

Doświadczenia pacjentki z terapią medyczną marihuaną

Lekarze w poradni leczenia bólu zaproponowali terapię kroplami CBD o początkowym stężeniu 3%. Po kilku miesiącach dawkę zwiększono do 10%, ale dopiero przy dawce 4% (21-35 kropli dziennie) pojawiła się widoczna poprawa. Ataki bólu stały się rzadsze, miesiączki krótsze, a rozwój endometriozy został zahamowany. W późniejszym etapie wprowadzono marihuanę medyczną z THC, która działała szybciej – ulgę przynosiła już po 20-30 minutach. Dzięki tej terapii dr Kaźmierska odzyskała kontrolę nad swoim życiem, zmniejszyła dolegliwości bólowe i ograniczyła objawy towarzyszące, takie jak wymioty, biegunki i duszności.

Badania naukowe i działalność społeczna w zakresie leczenia endometriozy

Doświadczenia z chorobą skłoniły dr Kaźmierską do napisania pracy doktorskiej na temat wpływu endometriozy na życie studentek. W badaniach wzięły udział 23 kobiety w wieku od 22 do 33 lat, które opowiedziały o swoich zmaganiach z bólem, problemach w nauce, trudnościach w budowaniu relacji i wpływie choroby na karierę zawodową. Dr Kaźmierska współpracuje także z Fundacją „Pokonać Endometriozę”, Różową Skrzyneczką i Okresową Koalicją, wspierając działania zwiększające świadomość społeczną na temat tej choroby.

Postrzeganie endometriozy w społeczeństwie i środowisku akademickim

Mimo rosnącej świadomości społecznej endometrioza wciąż pozostaje tematem tabu. Kobiety często spotykają się z niezrozumieniem i bagatelizowaniem objawów. Dr Kaźmierska doświadczyła tego, gdy podczas ataku bólu w pracy musiała ukrywać użycie waporyzatora z marihuaną medyczną, obawiając się reakcji otoczenia. Choć współpracownicy okazali zrozumienie, reakcja pracowników pogotowia była negatywna – osoba przyjmująca zgłoszenie zasugerowała zażycie ibuprofenu. Dr Kaźmierska przyznała, że bardziej obawiała się utraty pracy niż samego bólu, co pokazuje, jak daleko wciąż jesteśmy od pełnej akceptacji medycznej marihuany w społeczeństwie.

Rekomendacje dotyczące systemu opieki zdrowotnej – jak poprawić diagnostykę i leczenie?

Na podstawie własnych doświadczeń dr Kaźmierska wskazała kluczowe zmiany, które powinny poprawić jakość opieki nad pacjentkami z endometriozą:

• Lekarze i studenci medycyny muszą lepiej rozumieć wpływ endometriozy na życie kobiet.
• System opieki zdrowotnej powinien wprowadzić właściwą wycenę operacji usunięcia ognisk endometriozy.
• Państwo powinno refundować medyczną marihuanę dla pacjentek z tą chorobą.
• Konieczne jest zapewnienie dostępu do fizjoterapii uroginekologicznej, wsparcia psychologicznego i konsultacji dietetycznych.
• Potrzebne są kampanie informacyjne zwiększające świadomość na temat przyczyn i objawów endometriozy.

Plany na przyszłość – leczenie i wsparcie kobiet z endometriozą

Dr Kaźmierska planuje kolejną operację usunięcia ognisk endometriozy, ponieważ jej stan zdrowia w ostatnich latach się pogorszył. Zamierza kontynuować działalność naukową, badając wpływ endometriozy na życie kobiet. Jako członkini Fundacji „Pokonać Endometriozę” chce wspierać inicjatywy mające na celu poprawę jakości opieki medycznej w Polsce.

Społeczna świadomość i edukacja na temat objawów i przyczyn endometriozy

Dr Kaźmierska podkreśla, że świadomość społeczna na temat endometriozy rośnie, ale wciąż jest niewystarczająca. Kobiety często spotykają się z bagatelizowaniem objawów, a wielu lekarzy nie posiada wystarczającej wiedzy na temat tej choroby. Osoby publiczne, które otwarcie mówią o swoich zmaganiach z endometriozą, pomagają przełamywać tabu i zwiększają zainteresowanie tematem w mediach, co zachęca kobiety do szybszego poszukiwania diagnozy.

Podsumowanie

Historia dr Marleny Kaźmierskiej pokazuje, jak endometrioza wpływa na życie osobiste i zawodowe. Dzięki swojej działalności naukowej i społecznej dr Kaźmierska stara się zwiększać świadomość na temat tej choroby, by pacjentki mogły szybciej otrzymać odpowiednią pomoc i odzyskać kontrolę nad swoim życiem.