Michał Graczyk

Specjalista opieki paliatywnej
Absolwent Akademii Medycznej w Bydgoszczy, specjalista chorób wewnętrznych i medycyny paliatywnej, konsultant wojewódzki w dziedzinie medycyna paliatywna dla województwa kujawsko-pomorskiego. Od 2004 roku pracownik naukowy i dydaktyczny Katedry Opieki Paliatywnej Collegium Medicum w Bydgoszczy,
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Kierownik medyczny Ośrodka Hospicjum Domowe Księży Marianów w Warszawie.
Ukończył Międzynarodową Szkołę Medycyny Paliatywnej w Bydgoszczy – dwuletni kurs doskonalący zaawansowany dla lekarzy z medycyny paliatywnej, a także kurs doskonalący z zakresu aktualnej wiedzy i zastosowania kannabinoidów w codziennej praktyce klinicznej (Spectrum Academy - Montreal, Kanada).
 
Jest wieloletnim współpracownikiem stowarzyszeń pacjentów chorych na szpiczaka.
Prelegent na konferencjach i seminariach skierowanych dla lekarzy.
 

Opioidy i kannabinoidy - razem czy osobno? 

Czym są opioidy?

Opioidy to substancje działające na receptory opioidowe, stosowane głównie w leczeniu umiarkowanego i silnego bólu. W medycynie używa się ich jako analgetyków opioidowych. Istnieje hierarchia mocy leków opioidowych, znana jako drabina analgetyczna, w której na drugim stopniu znajdują się słabe opioidy, takie jak tramadol, a na trzecim silne opioidy.

Jakie były zmiany w użyciu opioidów w Polsce w ostatnich dekadach?

Od 1980 roku do 2010 roku zanotowano piętnastokrotny wzrost zużycia opioidów w Polsce. Jednak mimo tego wzrostu, Polska nadal zużywa mniej opioidów w porównaniu z innymi krajami Europy, co wpływa na jakość leczenia bólu.

Jakie są skutki uboczne długotrwałego stosowania opioidów?

Długotrwałe stosowanie opioidów może prowadzić do przewidywalnych skutków ubocznych, takich jak senność, nudności, wymioty i zaparcia. Pacjenci mogą również doświadczać mniej powszechnych objawów, takich jak suchość w ustach i zatrzymanie moczu. W skrajnych przypadkach może dojść do niewydolności oddechowej.

Jakie różnice występują między poszczególnymi opioidami?

Opioidy różnią się siłą działania, mechanizmami działania, metabolizmem oraz właściwościami fizykochemicznymi. Na przykład, fentanyl i buprenorfina są 100 razy silniejsze od morfiny. Oksykodon jest 1,5 do 2 razy silniejszy od morfiny. Leki te mają także różne dodatkowe mechanizmy działania, co wpływa na ich zastosowanie w leczeniu różnych typów bólu. Opioidy działają na receptory opioidowe w organizmie. Fentanyl i buprenorfina są przykładami leków przeciwbólowych o wysokiej mocy. Metadon ma cztery mechanizmy działania, co czyni go wyjątkowym. Tramadol działa przez wstępujące drogi hamowania bólu przez serotoninę. Tapentadol wpływa na drogi przez noradrenalinę. Wybór odpowiedniego opioidu zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta. Indywidualizacja terapii jest kluczowa dla skuteczności leczenia.

Jakie są korzyści stosowania kanabinoidów w terapii bólu?

Kanabinoidy, takie jak CBD i THC, mogą być stosowane jako wsparcie w terapii opioidowej. Mogą one zmniejszyć dawki opioidów, poprawić ich skuteczność i opóźnić rozwój tolerancji. Kanabinoidy mogą również łagodzić objawy lęku, bezsenności i depresji, co wpływa na ogólną poprawę samopoczucia pacjentów.

Czy kanabinoidy i opioidy mogą być stosowane razem?

Tak, kannabinoidy i opioidy mogą być stosowane razem jako terapia łączona. Stosowanie obu substancji może prowadzić do lepszej kontroli bólu. Może to również umożliwić zmniejszenie dawek jednych i drugich leków. Dzięki temu redukujemy ryzyko objawów niepożądanych, takich jak senność czy nudności. Włączenie kanabinoidów może być rozważane na każdym etapie leczenia bólu. Jest to szczególnie ważne, gdy standardowe metody leczenia są nieskuteczne. Kannabinoidy, takie jak CBD i THC, mogą poprawić jakość życia pacjentów. Mogą one także zmniejszyć lęk, bezsenność oraz depresję. Ważne jest, aby lekarze byli świadomi potencjalnych interakcji lekowych. Powinni dostosować leczenie do specyficznych potrzeb każdego pacjenta. Edukacja pacjentów na temat bezpiecznego stosowania tych substancji jest kluczowa. To zapewnia skuteczność i minimalizuje ryzyko nadużywania. Integracja kanabinoidów w terapii bólu może również zmniejszyć opioidofobię. Jest to istotny krok w poprawie dostępu do efektywnego leczenia bólu.

Jakie pozytywne aspekty widzi Michał Graczyk w stosowaniu opioidów i kanabinoidów?

Michał Graczyk podkreśla, że dołączenie kanabinoidów do terapii opioidowej może prowadzić do lepszej kontroli bólu. Może to również umożliwić zmniejszenie dawek leków opioidowych. Dzięki temu można osiągnąć większą skuteczność leczenia przy mniejszych dawkach. To redukuje ryzyko działań niepożądanych, takich jak senność, nudności, zaparcia czy niewydolność oddechowa. Kanabinoidy, takie jak CBD i THC, mogą także poprawić nastrój pacjentów. Mogą zmniejszyć lęk i bezsenność, co wpływa na ogólną poprawę jakości życia. Pacjenci często zgłaszają nie tylko poprawę w zakresie kontroli bólu. Odczuwają ulgę w innych obszarach, takich jak stres czy depresja. Zarówno opioidy, jak i kanabinoidy, mogą być skutecznie stosowane pod warunkiem właściwej edukacji lekarzy i pacjentów. Indywidualizacja terapii jest kluczowa. Ważne jest, aby lekarze byli świadomi potencjalnych interakcji lekowych. Muszą potrafić dostosować leczenie do specyficznych potrzeb każdego pacjenta. Edukacja pacjentów na temat bezpiecznego stosowania tych substancji jest kluczowa. To zapewnia skuteczność i minimalizuje ryzyko nadużywania. Integracja kanabinoidów w terapii bólu może również zmniejszyć opioidofobię. To dotyczy zarówno pacjentów, jak i pracowników służby zdrowia. Jest to istotny krok w poprawie dostępu do efektywnego leczenia bólu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *